Paslanmaz Çelik Nedir ve Neden Paslanmaz ?
1913 yılında ,İngiliz metalurji uzmanı Harry Brearly , tüfek namlusunu geliştiren bir proje üzeinde çalışırken ,
yanlışlıkla krom eklemenin düşük karbon çeliğin boyasına dayanıklılık sağladığını keşfeder. Demir, çelik ve kroma
ek olarak modern paslanmaz çelik nikel , titanyum , niyobyum , molibden gibi başka maddelerde içerir. Paslanmaz
çelikte nikel , mobilden , niyobyum ve krom paslanmaya karşı olan dayanıklılığı arttırır. Çeliğin çürümeye karşı
dayanması ve diğer çelik çeşitlerinden daha az lekelenmesi , minumum % 12 krom ilavesi etkisiyle olur.
Çeliğin
içinde bulunan krom atmosferdeki hava ile birleşerek ince görünmeyen bir krom içerikli oksit yaratır. Buna pasif film
denir.Krom atomları ve oksitleri çok benzer böylece metalin üzerinde birkaç atom kalınlığında stabil bir katman
yaratarak düzenli şekilde bir araya gelirler.Eğer metal çizilir , kesilir ve pasif film zarar görürse , daha fazla oksit
hızla değişecek ve zarar görmüş yüzeyi okistlenebilir bozulmadan koruyarak, düzeltir. (Bunun yanı sıra demir ,
çabuk paslanır çünkü atomik demir oksitinden daha küçüktür böylece oksit sıkı kaplanmıştan çok daha gevşek
bir yüzey yaratır ve dökülür.)
Pasif film kendini yenilemek için oksijene ihtiyaç duyar böylece paslanmaz çelik
düşük oksijenli ve düşük sirkülasyon bulunan ortamlarda , zayıf korozyon dayanıklılığına sahiptir.Deniz suyunda ,
tuzdaki klorlar hücum edecek ve düşük oksijen ortamında düzelebilecek olan pasif filmi daha hızlı yok edecek."
Paslanmaz Çelik Çeşitleri
Paslanmaz çeliğin üç ana çeşidi , ostenitik , ferritik ve martensitlidir.Bu üç çelik tipleri mikroyapıları ve ağır kristal
evrelerine göre tanımlanırlar.
Ostenitik
Ostenitik çeliklerin başlıca aşaması ostentir.( Dış merkezli kübik kristal) Bunlar %8 nikel, Tip 304 bileşimli demir
etrafında yapılanana , krom ve nikel (bazen mangezyum ve nitrojen ) içeren metal alaşımlardır.
Ferritik
Ferritik çeliklerin başlıca aşamaları ferrittir.( Gövde merkezli kübik kristal) %17 krom alaşımlı tip 430'a dayalı olup ,
demir ve krom içerirler. Ferritik çelikler ostenitik çeliklerden daha az yumuşaktır ve ısıya maruz kaldığında sertleşmezler.
Martenzitik
Kristal şeklinde Martensit mikro yapısının özellikleri 1890 yılında Alman mikroskopist Adolf Martens tarafından
incelendi. Martensitik çelikler 0,12 % karbon ,%12 krom ve demir alaşımını Tip 304 özelliklerinde yapılanan düşük
karbon çeliklerdir.
Ayrıca paslanmaz çeliklerin dubleks , acele sertleştirilmiş ve dökme paslanmaz çelik gibi başka dereceleri vardır .
Paslanmaz çeliğin üretiminde bir çok bitirme ve sertlik derecesi yönetimi vardır ve birçok renk görüntüleri ile boyanabilir.
